CZYNNY WULKAN
Historia erupcji Pacaya, od 1965 roku do dziś
Pacaya wybucha niemal nieprzerwanie od lat 60. XX wieku, w tym gwałtowna erupcja w 2010 r. i epizod lawy w 2021 r. — oto historia i dlaczego wycieczki nadal są bezpieczne.
Zobacz wycieczki na wulkan Pacaya na GetYourGuide ↗Budząc się w 1965 roku
Pacaya pozostawała uśpiona przez długi czas, zanim obudziła się na nowo w 1965 roku, tworząc stożek znany dziś jako MacKenney cone wewnątrz zapadniętego krateru starszego, większego wulkanu. Od tamtego roku aż do 2010 roku Pacaya znajdowała się w stanie niemal nieprzerwanego erupcji — 45 lat przerywanych fontann lawy, emisji popiołu i niewielkich potoków lawy, które stopniowo przekształcały górne zbocza góry. Ta długa faza aktywności to jeden z powodów, dla których Pacaya zwykle plasuje się wśród najbardziej aktywnych wulkanów Ameryki Środkowej, a także dlaczego pola lawowe, przez które dziś wędrują turyści, są geologicznie młode, a nie starożytne.
Erupcja z 2010 roku
27 maja 2010 roku wulkan Pacaya wybuchł gwałtownie, a fontanny lawy sięgały około kilometra wysokości, zaś chmura popiołu dryfowała w kierunku Gwatemali. Międzynarodowe lotnisko w stolicy zostało zamknięte na kilka dni, gdy popiół pokrył pas startowy, a erupcja pochłonęła kilka ofiar śmiertelnych, w tym osoby, które podeszły zbyt blisko aktywnego krateru. Wydarzenie to nastąpiło w ciągu kilku dni po tropikalnym sztormie Agatha, a ich połączenie znacznie skomplikowało akcję ratunkową. Do dziś pozostaje to erupcja najbardziej kojarzona z Pacaya w powszechnej świadomości oraz punkt odniesienia dla tego, jak szybko warunki na czynnym wulkanie mogą się zmienić.
2021 — lawa na zboczach
Intensywniejsza faza aktywności trwała mniej więcej od lutego do maja 2021 roku, kiedy to lawa wypływała ze szczelin na północno-zachodnich, zachodnich, południowych i północnych zboczach Pacayi. Jeden z potoków lawy przemierzył ponad dwa kilometry w dół góry, a rozżarzona skała zniszczyła plantacje awokado i kawy na niższych zboczach u podnóża wulkanu. W przeciwieństwie do 2010 roku, ten epizod miał w dużej mierze charakter wylewny — płynąca lawa zamiast wybuchowych fontann — co jest typowe dla większości aktywności Pacayi, nawet jeśli nie robi tak spektakularnych nagłówków jak gwałtowna erupcja.
Dlaczego trasa dostępna nie została naprawiona
Ponieważ Pacaya nieustannie wypływa nową lawą i okresowo zamyka stare ścieżki, nie istnieje jeden stały szlak turystyczny prowadzący na określoną krawędź krateru, tak jak mogłoby to być w przypadku uśpionej góry. Trasa, którą wybierają przewodnicy, oraz to, jak blisko stożka MacKenney docierają turyści, jest na bieżąco weryfikowana w zależności od warunków — czasem szlak jest przekierowywany wokół świeżego strumienia lawy, czasem cofany dalej od otworu wulkanicznego w okresach wzmożonej aktywności. To decyzja podyktowana bezpieczeństwem, a nie niespójność oferty: wędrówka, która jednego dnia dociera do krawędzi krateru, a innego kończy się znacznie wcześniej, to normalne zachowanie Pacayi, a nie wycieczka niespełniająca oczekiwań.
Kalendarium erupcji w skrócie
Nowoczesna aktywność Pacayi obejmuje sześć dekad, przechodząc od spokojnych okresów, przez niewielkie wypływy lawy, aż po sporadyczne gwałtowne erupcje, przez co łatwo stracić rachubę, co wydarzyło się kiedy. To uproszczona oś czasu epizodów najbardziej istotnych dla tego, co dziś widzą i o czym słyszą turyści — od przebudzenia wulkanu w latach 60. XX wieku po dwie najlepiej udokumentowane erupcje nowożytne. Nie jest to pełny zapis wulkanologiczny, ale wystarczający, by zrozumieć, dlaczego pola lawy wyglądają na tak młode i dlaczego przewodnicy oraz władze parku nieustannie korygują dokładną odległość, z jakiej turyści mogą zbliżyć się do aktywnego stożka.
Harmonogram erupcji Pacaya
| Rok / okres | Co się wydarzyło |
|---|---|
| 1965 | Pakaya budzi się po długim uśpieniu; zaczyna formować się stożek MacKenney. |
| 1965–2010 | Niemal ciągła, łagodna do umiarkowanej aktywność — jeden z najdłuższych okresów erupcyjnych w Ameryce Środkowej |
| 27 maja 2010 | Gwałtowne fontanny lawy i opad popiołu; lotnisko w Gwatemali zostaje zamknięte na kilka dni |
| luty–maj 2021 | W dużej mierze wylewna erupcja; strumienie lawy przemieszczają się ponad 2 km w dół kilku zboczy |
| Trwające | Okresowa, drobna aktywność wciąż występuje; dostęp jest zarządzany na bieżąco przez władze parku i przewodników. |