ΕΝΕΡΓΟ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟ
Η Ιστορία των Εκρήξεων του Πακάγια, από το 1965 έως Σήμερα
Το Πακάγια έχει εκραγεί σχεδόν αδιάκοπα από τη δεκαετία του 1960, συμπεριλαμβανομένης μιας βίαιης έκρηξης το 2010 και ενός επεισοδίου λάβας το 2021 — η ιστορία του και γιατί οι πεζοπορίες παραμένουν ασφαλείς.
Δείτε τις πεζοπορίες στο ηφαίστειο Pacaya στο GetYourGuide ↗Ξυπνώντας το 1965
Το Πακάγια είχε παραμείνει ήσυχο για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν ξυπνήσει ξανά το 1965, δημιουργώντας τον κώνο που σήμερα είναι γνωστός ως κώνος ΜακΚένι μέσα στο κατέρρευσμένο χείλος ενός παλαιότερου, μεγαλύτερου ηφαιστείου. Από εκείνη τη χρονιά έως το 2010, το Πακάγια βρισκόταν σε σχεδόν συνεχή έκρηξη — 45 χρόνια διαλείπουσας ανάβλυσης λάβας, εκπομπών τέφρας και μικρών ροών που αναμόρφωναν σταθερά τις ανώτερες πλαγιές του βουνού. Αυτή η μακρά ενεργή φάση είναι εν μέρει ο λόγος που το Πακάγια κατατάσσεται συνήθως ανάμεσα στα πιο ενεργά ηφαίστεια της Κεντρικής Αμερικής, και γιατί τα πεδία λάβας που διασχίζουν σήμερα οι πεζοπόροι είναι γεωλογικά νεαρά και όχι αρχαία.
Η έκρηξη του 2010
Στις 27 Μαΐου 2010, το Πακάγια προκάλεσε μια βίαιη έκρηξη με συντριβάνια λάβας που αναφέρθηκε ότι έφτασαν περίπου ένα χιλιόμετρο σε ύψος και ένα σύννεφο τέφρας που παρασύρθηκε προς την Πόλη της Γουατεμάλας. Το διεθνές αεροδρόμιο της πρωτεύουσας έκλεισε για αρκετές ημέρες καθώς η τέφρα κάλυψε τον διάδρομο προσγείωσης, και η έκρηξη προκάλεσε αρκετούς θανάτους, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων που είχαν πλησιάσει πολύ κοντά στον ενεργό κρατήρα. Το γεγονός συνέβη μέσα σε λίγες ημέρες από την Τροπική Καταιγίδα Αγκάθα, και ο συνδυασμός τους περιέπλεξε σημαντικά την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης. Παραμένει η έκρηξη που συνδέεται περισσότερο με το Πακάγια στη δημόσια καταγραφή, και ένα σημείο αναφοράς για το πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι συνθήκες σε ένα ενεργό ηφαίστειο.
2021 — λάβα στις πλαγιές
Μια πιο πρόσφατη περίοδος έντονης δραστηριότητας διήρκεσε περίπου από τον Φεβρουάριο έως τον Μάιο του 2021, με ροές λάβας να ξεσπούν από ρωγμές στις βορειοδυτικές, δυτικές, νότιες και βόρειες πλευρές του Pacaya. Μία από τις ροές διένυσε περισσότερα από δύο χιλιόμετρα κατηφορίζοντας το βουνό, και το λιωμένο πέτρωμα προκάλεσε ζημιές σε φυτείες αβοκάντο και καφέ στις χαμηλότερες πλαγιές κοντά στη βάση του ηφαιστείου. Σε αντίθεση με το 2010, αυτό το επεισόδιο ήταν ως επί το πλείστον εκχυτικό — ροή λάβας αντί για εκρηκτικούς πίδακες — κάτι που είναι χαρακτηριστικό για μεγάλο μέρος της δραστηριότητας του Pacaya, ακόμα κι αν δεν προκαλεί τόσο εντυπωσιακούς τίτλους όσο μια βίαιη έκρηξη.
Γιατί η προσβάσιμη διαδρομή δεν είναι σταθερή
Επειδή το Πακάγια συνεχίζει να παράγει νέα λάβα και περιοδικά κλείνει παλιά μονοπάτια, δεν υπάρχει ένα ενιαίο, μόνιμο μονοπάτι πεζοπορίας που να οδηγεί σε σταθερό χείλος κρατήρα, όπως θα συνέβαινε ίσως σε ένα ανενεργό βουνό. Η διαδρομή που ακολουθούν οι οδηγοί, καθώς και το πόσο κοντά φτάνουν οι πεζοπόροι στον κώνο ΜακΚένι, επαναξιολογείται ανάλογα με τις συνθήκες — άλλοτε αλλάζει η πορεία γύρω από μια νέα ροή λάβας, άλλοτε απομακρύνεται περισσότερο από το στόμιο σε περιόδους εντονότερης δραστηριότητας. Αυτό είναι θέμα ασφάλειας, όχι ασυνέπεια του προϊόντος: μια πεζοπορία που φτάνει στο χείλος του κρατήρα σε μια επίσκεψη και σταματά πολύ νωρίτερα σε μια άλλη, είναι το Πακάγια να συμπεριφέρεται φυσιολογικά, όχι μια εκδρομή που δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες.
Η εξέλιξη της έκρηξης με μια ματιά
Η σύγχρονη δραστηριότητα του Πακάγια εκτείνεται σε έξι δεκαετίες, με εναλλαγές μεταξύ ήρεμων περιόδων, μικρών ροών λάβας και περιστασιακών βίαιων εκρήξεων, γι' αυτό είναι εύκολο να χάσει κανείς τον ειρμό του τι συνέβη πότε. Αυτό είναι ένα απλοποιημένο χρονοδιάγραμμα των επεισοδίων που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για όσα βλέπουν και ακούν σήμερα οι πεζοπόροι, από την αφύπνιση του ηφαιστείου τη δεκαετία του 1960 έως τις δύο καλύτερα τεκμηριωμένες σύγχρονες εκρήξεις του — όχι ένα πλήρες ηφαιστειολογικό αρχείο, αλλά αρκετό για να καταλάβει κανείς γιατί τα πεδία λάβας του βουνού δείχνουν τόσο νέα όσο είναι, και γιατί οι ξεναγοί και οι αρχές του πάρκου προσαρμόζουν διαρκώς το πόσο κοντά μπορούν να φτάσουν οι επισκέπτες στον ενεργό κώνο.
Χρονοδιάγραμμα έκρηξης του Pacaya
| Έτος / περίοδος | Τι συνέβη |
|---|---|
| 1965 | Η Πακάγια ξυπνά μετά από μακρά περίοδο αδράνειας· ο κώνος ΜακΚένι αρχίζει να σχηματίζεται. |
| 1965–2010 | Σχεδόν συνεχής ήπια έως μέτρια δραστηριότητα — μία από τις μεγαλύτερες ενεργές φάσεις της Κεντρικής Αμερικής |
| 27 Μαΐου 2010 | Βίαιες εκρήξεις λάβας και πτώση τέφρας· το αεροδρόμιο της Πόλης της Γουατεμάλας κλείνει για αρκετές ημέρες |
| Φεβρουάριος–Μάιος 2021 | Κυρίως εκρηκτική έκρηξη· οι ροές λάβας καλύπτουν απόσταση μεγαλύτερη των 2 χιλιομέτρων σε πολλές πλαγιές |
| Σε εξέλιξη | Περιοδική ήπια δραστηριότητα συνεχίζεται· η πρόσβαση διαχειρίζεται καθημερινά από τις αρχές του πάρκου και τους ξεναγούς. |